Vanuit de gemeenschappelijke liefde voor onze bijzondere tweewieler wil ik graag even stilstaan bij het onderwerp “verven”. Waarschijnlijk ben ik niet de enige die gedurende een restauratieproces in de regel eerst zal proberen het motortje aan de praat te krijgen waarna al snel een gehele opknapbeurt volgt. Een belangrijk item hierin is de oppervlaktebescherming van ons grotendeels ijzeren wondertje: het opnieuw verven/lakken. Dit proces kost veel tijd en afhankelijk van onze eisen en budget willen we graag een laksysteem aanbrengen dat onder een normale belasting optimale bescherming biedt en esthetisch fraai oogt. Recent las ik in het forum een stukje over iemand die schreef dat de kosten van het laten aanbrengen van een professioneel laksysteem best meevielen. Tenminste, achteraf bezien als je alle kosten van spuitbussen grondverf, lak, etc. gaat optellen. Ik ben het hier mee eens, zeker omdat het verschil in het eindresultaat vaak overduidelijk is, om nog maar niet te spreken van al het werk. We zullen immers niet allemaal thuis de beschikking hebben over een spuitinstallatie, cabine, omstandigheden en natuurlijk ervaring.
Zoals gezegd doet een ieder het natuurlijk op zijn eigen manier. Dat kan van een pot verf met een kwast van de bouwmarkt tot onze tweewieler op een dag te parkeren bij een autoschadebedrijf en vervolgens te wachten op het telefoontje dat ie klaar is. Dat gezegd hebbende kan een ieder, in welke categorie zojuist geschetst je het meest thuisvoelt, wellicht iets halen uit het onderstaande en er zijn/haar voordeel mee doen.
Voorbehandeling
De eerste fase is het ontlakken. Omdat op tal van delen van de Solex wellicht vet, olie en vuil aanwezig is zou ik adviseren allereerst de delen met een hogedrukreiniger te reinigen voor een eerste grove reiniging.
Verf verwijderen (schuren/stralen/afbijt/krabben)
Vervolgens eerst ontvetten en dan pas schuren. Er zijn er nog velen die het andersom doen maar in dat geval neem je vet/olie mee in je schuurpapier en bestaat het risico dit te verdelen over het oppervlak. De belangrijkste reden van schuren is oppervlaktevergroting. Naarmate het oppervlak groter wordt heeft de verf dus meer hechtingsoppervlak en dus een betere hechting. Werk van een grove korrel (laag getal) naar een fijnere (hoger) en gebruik schuurpapier van een goed merk. Aanbiedingen van 100 vel voor € 5,00 schuren erg slecht.
Natuurlijk kun je ook met afbijt aan de slag gaan. Afbijt is echter een agressief chemisch goedje en de bussen kunnen onder druk staan, zeker bij warm weer. Bij het openen adviseer ik je voet op de deksel te zetten en voorzichtig met een schroevendraaier het blik te openen zodat de overdruk langzaam kan ontsnappen. Draag hierbij altijd goede handschoenen!
De ouderwetse afbijt, op basis van methyleenchloride, stinkt vreselijk maar werkt erg snel met korte inwerktijden (natuurlijk afhankelijk van het soort en het aantal verflagen dat je wilt afbijten). Kies je voor een minder milieubelastende kwaliteit dan zijn de inwerktijden meestal veel langer, tot meerdere uren en soms wel een dag. Realiseer je echter dat het ALTIJD chemische stoffen zijn (hoe lekker ze misschien ook ruiken!) waar je huid/oogcontact beslist moet vermijden en waarvan restanten tot het chemisch afval behoren.
Een verfafbrander (föhn) en staalborstel kun je eventueel gebruiken op de zware delen maar dunnere plaatdelen kunnen snel vervormen door de warmte. Wees daar voorzichtig mee.
Tenslotte stralen. Stralen is een perfecte manier om je oude verflagen vrijwel volledig te laten verwijderen, afhankelijk van de straalgraad. Let echter wel op bij welk type bedrijf je dit laat doen. Je kunt je voorstellen dat een bedrijf dat zware vuilcontainers of staalconstructies straalt, meestal redelijk grof te werk gaat en bij het minste of geringste dwars door het geliefde plaatmateriaal van je tweewieler heen blaast. Vraag of men ervaring heeft en bekijk samen welke delen je wel of beter niet kunt laten stralen.
Tenslotte een veiligheidswaarschuwing bij het verf verwijderen.
Hierbij komt de oude verflaag vrij in de vorm van stofdeeltjes en/of damp (föhnen). Dit zijn giftige stoffen/dampen. Alhoewel de meeste mensen nog wel beseffen dat men bij het verspuiten van verf voldoende bescherming in acht moet nemen met maskers, staat men nog vaak zonder enige bescherming te schuren. Doe dit niet maar reserveer in het belang van je eigen gezondheid een stukje budget voor goede mondkapjes, handschoenen en een overall o.i.d.. In het verleden werden zeer veel schadelijke grondstoffen gebruikt in verf (lood- en chromaatpigmenten voor roestwering en in bepaalde kleuren) waarvan de oranje kleurige loodmenie wellicht de meest bekende is. Dit materiaal is zeer gevaarlijk en lood wordt in je lichaam nooit meer afgebroken met alle risico’s van dien. Alhoewel ik niet weet welke verfsystemen Solex door de jaren heen heeft toegepast adviseer ik sowieso goede beschermende maatregelen. Als je de kleur van je Solex tegenkomt als je je neus snuit ben je echt verkeerd bezig.
Als de Solex je echt lief is…
Stel dat je de ‘Solex van je leven’ hebt gevonden die je gedurende vele jaren wilt koesteren. In dat geval zou je kunnen overwegen je frame na het stralen te laten verzinken. In feite breng je dan een zinklaag aan die roestvorming voorkomt. Hiervoor zijn verschillende methodes maar de meest voorkomende zijn vermoedelijk thermisch verzinken of scooperen/schoriseren (zinkspuiten). Om het niet te ingewikkeld te maken laat ik dit verder voor wat het is maar dit is in elk geval, in combinatie met een goed verfsysteem, de beste bescherming tegen roest die je je Solex kunt geven. Meer informatie rondom dit onderwerp is ruimschoots via internet te verkrijgen, danwel via de bedrijven die dergelijke activiteiten uitoefenen. Veel industriële bedrijven die stralen en spuiten kunnen ook verzinken.
Verf (soortkeuze en applicatie)
Zoals gezegd kun je op een mooie dag een pot zwarte verf kopen bij een bouwmarkt en een kwast en je Solex nog net voor de koffie in een nieuwe laag soppen. Natuurlijk zijn er zeker onder ons de door de wol geverfde dhz’ers, en wellicht ook bekwame schilders, die met de kwast een prachtig resultaat kunnen bereiken. Toch zullen de meeste denk ik terugvallen op spuiten, hetzij met spuitbussen of een bovenbeker/compressor, zelf aan de slag of uitbesteden.
De reguliere verfproducten voor de consument zijn relatief eenvoudige 1 componentenlakken op basis van een alkydhars. Voor vele toepassingen, zoals het kozijnwerk aan onze woning is dit perfect maar bij onze Solex is de mechanische belasting/slijtage doorgaans hoger.
Bovendien zal het niet vaak voorkomen dat we benzine, olie of vet morsen op onze raamkozijnen! Voor onze Solex is een professionele 2K auto- of industrielak is een veel betere optie. Zelf doen kan natuurlijk maar denk wel aan je gezondheid!
In deze systemen zijn vaak schadelijke componenten verwerkt zoals bijvoorbeeld isocyanaten. Mocht je hiermee zelf aan de slag gaan dan is een spuitoverall, een volgelaatsmasker of actief koolstoffilter erg belangrijk. M.b.t. het milieu is het gebruik van een spuitcabine aan te bevelen zijn.
Een tip voor mensen onder ons die wel de kwaliteit van een 2K lak willen maar geen compressor/bovenbeker hebben of willen gebruiken (bijvoorbeeld als je maar een paar kleinere delen te spuiten hebt); er zijn autolakleveranciers die je spuitbussen kunnen leveren met een 2K lak. Veelal mengen ze direct de verharder erdoor en moet je thuisgekomen de spuitbus meteen gebruiken omdat de levensduur (potlife) ergens tussen de 2 en 4 uur ligt (temperatuurafhankelijk). Daarna is de spuitbus niet meer te gebruiken omdat de verf in de spuitbus een reactie is aangegaan met de harder.
Tevens wil ik naast het gebruik van een goede 2 componenten (auto/industrie)lak ook het belang van een goede (2K) primer onderstrepen. Een verfsysteem is immers zo sterk als de zwakste schakel. Gebruik een actief roestwerende 2K primer op basis van bijvoorbeeld epoxyhars. Deze biedt optimale bescherming en voorkomt het snel doorzetten van roest wanneer onverhoopt toch een beschadiging ontstaat. In de handel zijn vrijwel alle mataalprimers “roestwerend” maar prik even door de marketingtermen door en informeer nadrukkelijk of in het product actief roestwerende producten zitten zoals bijvoorbeeld zinkfosfaatpigment als vervanger van de ouderwetse loodmenie. Want ieder beschermlaagje op staal is roestwerend, toch…!?
Poedercoat is ook een optie die regelmatig voorkomt en veel beter is dan een gewoon spuitbusje. Het voordeel is dat het een keihard verfsysteem is dat qua mechanische belasting erg sterk is. Dat is echter meteen ook het nadeel; na volledige uitharding is het zo hard dat dit enerzijds problemen kan geven als je ooit plaatselijk moet bijwerken (danwel alles wilt overlakken) anderzijds zie je vaak ook op hekwerken dat deze weinig elastische laklaag als een keiharde huls om het object heen komt te zitten en bij een beschadiging snel en met grote bladders kan gaan onthechten. In geval van een beschadiging is het dan ook raadzaam om er snel bij te zijn. Schuur zorgvuldig rond de beschadigde plek alle “losse delen” goed weg totdat je verfsysteem rondom weer goed vast zit. Werk vervolgens de beschadigde plek weg met hiervoor geschikt systeem (hechtprimer/aflak).
Tot slot mijn advies: uitbesteden!
Met de aanschaf van een compressor en een eenvoudig spuitpistool ben je er echt niet…
Een Solex is een relatief klein object dus een kleinere compressor heeft op zich voldoende luchtcapaciteit. Echter een goed industrieel spuitpistool (bovenbeker) waarbij je de hoeveelheid verf en verneveling kunt regelen kost minimaal 150 euro. Een mooi autolakpistool is nog veel duurder. Maar het belangrijkste is dat je veelal niet de hiervoor noodzakelijke omstandigheden en ervaring hebt. Veelal kom je dan met je apparatuur in de tuin terecht waarbij je de te spuiten delen op een krant zal leggen of in een boom ophangt o.i.d.. Heb je geen ervaring met een luchtspuit dan is de kans op te dunne of juist te dikke lagen (zakkers) erg groot. Bovendien kom je zelf en je omgeving al snel onder de spuitstof te zitten en is de kans op vuilinslag in je verflaag (insecten/stof/etc.) heel erg groot. Bovendien is het vanuit milieutechnisch oogpunt ook niet aan te bevelen. Een professionele spuiterij daarentegen heeft wel ideale omstandigheden en ervaring. Ze hebben ophangrekken/railsystemen om de onderdelen van alle kanten netjes te kunnen behandelen en mooi egaal te spuiten. Na het spuiten kunnen ze de cabine eventueel stoken voor een snellere doorharding.
Persoonlijk zou ik kiezen voor een 2 componenten grondlaag met actief roestwerende grondlaag, een 2 componenten aflaklaag op basis van polyurethaan- of acrylaathars (deze laatste niet te verwarren met watergedragen acrylverf!) en tenslotte een 2 componenten niet vergelende blanke laklaag. In een eigen projectje waar ik in het najaar wil gaan spuiten wil ik proberen na de blanke laklaag de stickers te plakken en het geheel dan nog een dunne laag te geven zodat het geheel mooi ingepakt is.
Terugkijkend realiseer ik me dat deze bijdrage ‘enigszins’ langer is geworden dan gedacht maar ik hoop dat anderen iets kunnen met deze bijdrage. Heel veel informatie over verf is overigens te vinden op de website
http://www.verfinfo.com Verftechnici onder ons zullen wellicht op bepaalde punten vraagtekens hebben maar om het geheel begrijpelijk te houden en niet te diep te gaan heb ik hiervoor gekozen. Ik ben benieuwd naar de reacties. Vrgr, Peter
)
Vorig onderwerp
Index
